พระเจดีย์ที่ไม่ได้สร้างด้วยอิฐปูน แต่สร้างด้วยธัมมะ แห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

โครงการศึกษาและอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน

THE DIGITAL PRESERVATION OF ANCIENT BUDDHIST SCRIPTURES

ปก

ในอดีตมีการบันทึกคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา เช่นพระไตรปิฎกลงบนใบลาน สมุดข่อย หรือสมุดไทย และถือเป็นคัมภีร์ที่มีความศักดิ์สิทธิ์ เช่นเดียวกับพระพุทธรูป แต่กาลเวลาที่ล่วงเลยมายาวนาน ประกอบกับการขาดความรู้ในอักขระโบราณที่ใช้ในการบันทึก จึงกลายเป็นปัจจัยสำคัญในการเสื่อมสลายของสื่อบันทึกยุคโบราณนี้

คัมภีร์โบราณ ซึ่งเก็บรักษาไว้ตามวัดวาอาราม อาทิเช่น ภายในหอไตรฯ ห้องสมุด โบสถ์วิหาร และตามกุฏิริฐานต่าง ๆ นี้ มิได้เป็นสื่อที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้าในยุคปัจจุบันแล้ว แต่ยังทรงคุณค่าควรแก่การเก็บรักษาไว้

ดังนั้น มูลนิธิพระไตรปิฎกเพื่อประชาชน จึงมองเห็นความสำคัญในการอนุรักษ์คัมภีร์โบราณเหล่านี้ ซึ่งถือเป็นสมบัติของชาติ จึงมีความมุ่งหมายที่จะทำการอนุรักษ์ให้คงอยู่ยืนยาว และมีประโยชน์ในการศึกษาต่อไป ด้วยการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาช่วยในการอนุรักษ์ในรูปแบบสื่อดิจิทัล และจัดทำหมวดหมู่ให้เป็นระบบ เพื่อความสะดวกในการศึกษาค้นคว้าอ้างอิง ให้เกิดประโยชน์กว้างขวางต่อไป

โครงการศึกษาและอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน มีวัตถุประสงค์ดังนี้

  1. เพื่ออนุรักษ์คัมภีร์โบราณ ในฐานะเป็นมรดกทางภูมิปัญญาจากอดีต โดยเฉพาะคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ที่บันทึกอยู่ในคัมภีร์ใบลาน สมุดข่อย สมุดไทย และเอกสารโบราณอื่นๆ ที่ได้มีการรวบรวมไว้ในวัดวาอาราม และสถานที่ต่าง ๆ
  2. เพื่อเปิดโอกาสในการศึกษาค้นคว้าแก่นักวิชาการ และผู้สนใจทั่วไป ทั้งบรรพชิตและฆราวาส โดยสามารถเข้าถึงแหล่งข้อมูล ที่บันทึกอยู่ในคัมภีร์ใบลาน และเอกสารโบราณเหล่านั้น ผ่านสื่อดิจิทัลได้อย่างกว้างขวาง
  3. เพื่อให้สังคมได้ความตระหนักถึงความสำคัญ มองเห็นคุณค่าของของคัมภีร์โบราณฯ และตื่นตัวในการอนุรักษ์ เพื่อรักษาคลังอารยธรรมทางปัญญาให้ดำรงอยู่สืบไป

แนวทางการดำเนินงาน

มูลนิธิพระไตรปิฎกเพื่อประชาชน ได้วางแนวทางการดำเนินงานอนุรักษ์คัมภีร์โบราณดังนี้

  1. พัฒนาบุคลากร ทั้งภายในและภายนอก ให้มีความรู้ในการรักษาคัมภีร์โบราณ
  2. นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ ในการบันทึกคัมภีร์เข้าสู่ระบบดิจิทัล
  3. ดำเนินการปริวรรตอักษร และจัดทำระบบส่งเสริมการศึกษาค้นคว้า สำหรับนักวิชาการและประชาชนทั่วไป
  4. ดำเนินการเผยแพร่บนระบบออนไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางในการเข้าถึงข้อมูล
  5. ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญ

ผลการดำเนินงาน

การจัดทำทะเบียน และ บันทึกคัมภีร์เข้าสู่ระบบดิจิทัล

ลำดับ สถานที่ ที่อยู่ จำนวน แล้วเสร็จ
1 วัดทองนพคุณ คลองสาน, กรุงเทพ 346 มัด มีนาคม 2563 ดูข้อมูล